الملا فتح الله الكاشاني
17
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
راست در زمين * ( مُسْتَقَرٌّ ) * قرار گاهى و جاى آرامى * ( وَمَتاعٌ ) * و برخوردارى * ( إِلى حِينٍ ) * تا وقت رسيدن مرگ آدم عليه السلام از اين غمناك شده پنداشت كه ديگر ببهشت نخواهد رسيد * ( قالَ ) * فرمود حقتعالى كه حكم آنست كه * ( فِيها تَحْيَوْنَ ) * در زمين مىزائيد * ( وَفِيها تَمُوتُونَ ) * و در زمين ميميريد * ( وَمِنْها تُخْرَجُونَ ) * و از زمين بيرون آورده ميشويد براى جزا آدم عليه السلام چون اين مضمون بشنيد دانست كه باز ببهشت خواهد رسيد خورسند شد و چون ذكر نعم خود كرد بر بنى آدم در اسكان ايشان در زمين و اعطاى اسباب تمتع ايشان در آن و رسانيدن ايشان بوسيلهء اعمال صالحه در روضهء جنان در عقب آن عرض امتنان مينمايد بر ايشان بر ملابس ايشان در اين جهان بقوله * ( يا بَنِي آدَمَ ) * اى فرزندان آدم مراد همهء ايشانند و خطاب بمعدوم ايشان باعتبار علم او سبحانه است به پيدا شدن ايشان پس نظر بعلم او همه موجوداند و اناث بر سبيل تغليب در آن داخلند يعنى اى جميع مكلفان از مردان و زنان * ( قَدْ أَنْزَلْنا ) * بتحقيق كه فرستاديم ما * ( عَلَيْكُمْ لِباساً ) * بر شما پوششى يعنى آفريديم براى شما لباسها بتدبيرات سماويه و اسباب نازله از آسمان و از اين قبيل است و انزل لكم الانعام و آيهء وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ و گويند كه در حين هبوط حقتعالى لباس را براى او انزال فرمود فحينئذ انزال بر معنى حقيقى خود باشد و يا آنكه انزال باعتبار غاية علو او سبحانه و نهايت دنائت و پستى خلقان پس بيان فايدهء لباس مىكند و ميفرمايد كه يُوارِي ميپوشاند لباس سَوْآتِكُمْ عورات شما را كه شيطان قصد ابداء آن كرده بود و مستغنى ميسازد شما را از خصف و رق مرويست كه عرب برهنه طواف خانه كعبه ميكردند و ميگفتند كه لا نطوفن فى ثياب عصينا اللَّه فيها طواف نميكنيم در جامهايى كه در آن معصيت خدا كردهايم اين آيه نازل شد كه لباس موجب پوشش عورات شما است كه انكشاف آن مستهجن و مستقبح است عقلا را * ( وَرِيشاً ) * عطف است بر يوارى يعنى لباسى كه زينت شما است و به آن متجمل ميشويد و ريش بمعنى جمالست و منه ريش الطائر و گويند بمعنى مالست و منه ريش الرجل اذا تمول يعنى لباس امتعه و اناث خانه شماست و در تفسير زاهد مذكور است كه لباس آن است كه از پنبه باشد و ريش از ابريشم و پشم * ( وَلِباسُ التَّقْوى ) * و پوشش تقوى يعنى لباسى كه از براى تواضع پوشند چون پشمينه و لباس تواضع و جامهاى درشت * ( ذلِكَ خَيْرٌ ) * اين بهتر است از لباسهاى نرم و بتكلف كه متجبران پوشند و گويند مراد به لباس تقوى خشيت بنده است از خدا